Kỹ thuật in lụa là một phương pháp in ấn phổ biến hiện nay, được sử dụng rộng rãi với những ưu điểm nổi bật. Hãy cùng Thienbang.vn khám phá khái niệm, ưu nhược điểm, và quy trình thực hiện in lụa trong bài viết dưới đây!

Lịch sử hình thành và phát triển của công nghệ in lụa.

In lụa có nguồn gốc từ thời kỳ xa xưa, khoảng hơn 1000 năm trước, khi con người phát hiện cách tạo bản sao hình ảnh trên các vật liệu bằng cách căng sợi vải trên khung gỗ. Qua thời gian, vào những năm 1870, ở Pháp và Đức, những nhà nghiên cứu đã phát minh cách sử dụng vải tơ lụa để tạo lưới in, giúp tạo bản sao nhanh chóng và đồng đều trên bề mặt khác nhau.

cong-nghe-in-lua

Năm 1907, Samuel Simon đã sáng chế quá trình làm lưới bằng sợi tơ, và vào năm 1914, John Pilsworth phát triển phương pháp in lưới nhiều màu, được ứng dụng lần đầu tiên tại San Francisco, California. Đây được coi là bước tiến quan trọng, đánh dấu sự phát triển của kỹ thuật in lụa từ thời điểm đó đến ngày nay.

In lụa là gì?

In lụa là một phương pháp in ấn sử dụng khuôn in, trong đó khuôn in được sử dụng để định vị hình in. Sử dụng thanh gạt, màu mực được tán đều lên bề mặt sản phẩm thông qua tấm lưới in.

Tên gọi “in lụa” xuất phát từ việc sử dụng tơ lụa như một vật ngăn cách giữa vật liệu cần in và mực in. Theo thời gian, kỹ thuật này đã phát triển và thay thế tơ lụa bằng vải bông, vải sợi, hoặc lưới kim loại.

Vật liệu in thường làm từ vải hoặc các chất liệu mềm mại. Ngày nay, kỹ thuật in lụa được áp dụng rộng rãi để in trên nhiều chất liệu và hình thức khác nhau, bao gồm thủy tinh, gỗ, giấy, túi nilon, cũng như in hoạt tiết trên gạch men, gạch ốp lát, và nhiều vật liệu khác.

cong-nghe-in-lua

Đặc điểm của in lụa

In lụa có thể xem như một phép màu đa dạng, có khả năng biến hóa trên mọi loại bề mặt, từ giấy mỏng đến gỗ dày, từ kim loại cứng đến cao su dẻo, từ đá nặng nề đến gạch.

Kỹ thuật in lụa có khả năng áp dụng trên hàng trăm chất liệu khác nhau, bao gồm gỗ, giấy, nhựa, kim loại, mica, và nhiều loại chất liệu phổ biến khác.

Với khả năng này, in lụa có thể tạo ra hàng ngàn sản phẩm khác nhau như quần áo, sách, thiệp, khăn, balo, thùng đựng đồ, v.v. một cách tinh tế và đẹp mắt.

Phân loại các kỹ thuật trong công nghệ in lụa

Phân loại bằng khuôn in

Có hai phương pháp in lụa chính, đó là in lụa thủ công và in lụa tự động.

– In lụa thủ công là phương pháp thực hiện 100% bằng thủ công, từ gạt mực cho đến sấy khô. Phương pháp này thường chỉ được sử dụng để in những đơn hàng nhỏ lẻ.

– In lụa bán tự động hay còn gọi là in lụa có cơ khí hóa một vài thao tác, vẫn phải thực hiện thủ công nhưng căn chỉnh sẽ sử dụng thêm một số thao tác in do máy móc thực hiện. Phương pháp này giúp tăng hiệu suất làm việc và giảm bớt thời gian thực hiện.

– In lụa tự động là phương pháp sử dụng máy móc hoàn toàn. Căn chỉnh, gạt mực, sấy khô đều do máy thực hiện, giúp gia tăng số lượng in ấn trong thời gian ngắn.

cong-nghe-in-lua

Phân loại theo hình dạng của khuôn in

Kỹ thuật in lụa được phân loại dựa trên hình dạng của khuôn in, bao gồm:

– Khuôn in lưới phẳng: Đây là loại khuôn có dạng tấm và thường được sử dụng để in hình ảnh, màu sắc lên các chất liệu mềm như giấy, vải, cao su, và các vật liệu tương tự.

– Khuôn in lưới tròn: Loại khuôn này thường được sử dụng để in lên các chất liệu có đường cong như cốc, chén thủy tinh, gốm sứ, và các vật liệu khác.

Phân loại theo phương pháp in

Cuối cùng, phương pháp in lụa cũng được chia thành 3 loại dựa trên cách thức in:

– In lụa trực tiếp: đây là cách in trực tiếp lên vật liệu cần in, thường được áp dụng cho các vật liệu in có màu vàng hoặc màu trắng. Vật liệu này không bị ảnh hưởng bởi màu nền nên chất lượng in sắc nét hơn.

– In lụa phá gắn: kỹ thuật in này thường được áp dụng cho các sản phẩm có màu nền. Nếu in trực tiếp lên màu nền, hình ảnh sẽ bị nhòe màu. Do đó, người ta sử dụng kỹ thuật in lụa phá gắn để in được màu mong muốn lên sản phẩm mà không bị nhòe hay lem màu.

– In lụa dự phòng: nếu vật liệu in có màu nền nhưng không thể sử dụng được kỹ thuật in phá gắn, người ta sẽ sử dụng kỹ thuật in dự phòng.

in-lua-la-gi

Ưu nhược điểm của in lụa

Ưu điểm:

– Chi phí in ấn thấp do quá trình diễn ra nhanh chóng và không yêu cầu đầu tư nhiều máy móc hiện đại.

– Dễ dàng in hình ảnh lên nhiều chất liệu khác nhau với chất lượng tốt, sắc nét, không lem màu, bao gồm gỗ, giấy, vải, gốm sứ, thủy sinh, cao su, nhựa, v.v.

– Đa dạng màu sắc, có thể lựa chọn các màu theo ý muốn.

Nhược điểm:

– Mỗi màu sắc đòi hỏi một khuôn in riêng, tăng thời gian in ấn.

– Chi phí cao nếu số lượng in ít và yêu cầu nhiều màu.

– Hình in dễ bị đứt gãy hoặc lem màu nếu chất lượng mực không đạt chuẩn.

– Khó giặt tẩy sạch nếu in bị lem hay nhòe màu.

– Cần bản phim lụa và file thiết kế vector, mất nhiều thời gian in.

– Thường được sử dụng cho sản phẩm màu đơn sắc.

– Đòi hỏi thời gian và công sức, không phù hợp với sản xuất hàng loạt.

cong-nghe-in-lua

Nguyên lý của công nghệ in lụa

Nguyên lý chính của kỹ thuật in lụa là thấm mực. Mực in được đặt vào lòng khung, thường làm từ hợp kim hoặc gỗ, sau đó được gạt qua bằng lưỡi dao cao su. Áp lực từ dao giúp mực thấm qua lưới in để tạo hình in lên các vật liệu đã được chuẩn bị trước. Ban đầu, kỹ thuật in lụa thường được thực hiện hoàn toàn thủ công, nhưng hiện nay đã được tự động hóa bằng máy móc để đáp ứng nhu cầu sản xuất lớn.

Kỹ thuật in lụa có thể dễ dàng áp dụng trên nhiều loại chất liệu khác nhau như vải, gỗ, giấy, thủy tinh, gốm sứ, gạch men, nilon, và nhiều loại vật liệu khác. Sản phẩm của kỹ thuật in lụa thường phù hợp với đồ thủ công mỹ nghệ, mang lại vẻ đẹp tinh tế và đặc biệt phù hợp cho các sản phẩm tiêu dùng đặc biệt.

In lụa cần có những yếu tố nào?

Để tạo ra một ấn phẩm in lụa chất lượng, người ta cần chuẩn bị kỹ lưỡng các yếu tố và dụng cụ cần thiết. Cụ thể như sau:

Khuôn in: Khuôn in thường được làm từ khung gỗ hình vuông hoặc chữ nhật, có chức năng cố định lưới in. Khuôn in cũng chứa mực in và đặt lưới để mực có thể thấm xuống vật liệu.

Phần lưới in: Lưới in có thể là vải lụa tơ tằm, vải bông, vải cotton, hoặc tấm lưới kim loại. Lưới in được chia thành phần in và phần không in.

Mực in: Mực in lụa có đặc tính độ dẻo và sệt. Thường được sản xuất theo từng màu và đóng gói riêng từng hộp. Thợ in cần tự pha trộn để tạo ra màu sắc mong muốn.

Thanh gạt: Thanh gạt được làm bằng gỗ và phụ thuộc vào kích thước của khuôn in. Nó đảm bảo sự bằng phẳng khi kéo trên lưới để tạo hình in đồng đều xuống vật liệu.

Bàn in: Bàn in giữ và cố định vật liệu cần in. Sử dụng lớp keo đặc biệt để ngăn vật liệu trượt và đảm bảo quá trình in không bị xô lệch hay lem màu.

Quy trình in lụa chi tiết nhất

cac-buoc-in-lua

Quy trình thực hiện in lụa bao gồm 6 bước như sau:

Bước 1: Chuẩn bị khung in và pha keo

Khung in được làm từ gỗ hoặc hợp kim nhôm, thường có hình dạng chữ nhật.

Bước 2: Chụp bản

Bước 3: Pha mực. Chuẩn bị mực in phù hợp với chất liệu in ấn và đảm bảo chất lượng.

Bước 4: Tiến hành in thử và canh tay kê

– Cho mực in lên máng quét lưới và quét đều 2 mặt, sau đó sấy khô.

– Dán phim lên mặt ngoài của lưới in và sử dụng băng dính để giữ ở 4 góc.

– Lấy tấm kính ép vào phim, sau đó đem phơi dưới nắng hoặc sử dụng máy phơi trong khoảng 3 phút. Kiểm tra chất lượng sản phẩm.

Bước 5: Tiến hành in hàng loạt. Sau khi kiểm tra sản phẩm và đảm bảo đạt yêu cầu, tiến hành in hàng loạt.

Bước 6: Gỡ phim ra khỏi khung. Rửa và phơi khung đảm bảo khô để sử dụng cho lần in sau.

Ứng dụng của công nghệ in lụa

Ngày nay, kỹ thuật in lụa được ứng dụng rộng rãi và có thể thấy sản phẩm của nó ở nhiều nơi khác nhau, bao gồm:

In ấn thiệp cưới, áo, túi vải, túi nilon, và biểu mẫu giấy tờ số lượng ít.

In trên nhiều chất liệu khác như thùng, bao bì, chai lọ, mạch điện tử, kim loại, nhựa, gạch, đá, và nhiều vật liệu khác.

Được sử dụng như một phương pháp bổ sung sau in như phủ UV cục bộ, làm thẻ cào, và nhiều ứng dụng khác.

ung-dung-in-lua

Thiệp cưới sử dụng công nghệ in lụa

Dựa vào những thông tin trình bày ở trên, bạn đã có cái nhìn tổng quan về khái niệm “In lụa” là gì cùng các đặc điểm, quy trình, và ứng dụng chi tiết nhất. Hy vọng rằng bài viết đã mang đến cho bạn những kiến thức hữu ích nhất. Xin chân thành cảm ơn!